ดนตรีบำบัด

ดนตรีบําบัด (Music Therapy) มีประโยชน์อย่างไร



ดนตรีบำบัด

ดนตรีบําบัด (Music Therapy) มีประโยชน์อย่างไร

     ดนตรีบําบัด ก่อนเราจะเข้าใจคำว่า Music Therapy มันคืออะไรและมันมีประโยชน์อย่างไร เราต้องมาทำความรู้จักกับนิยาม คำว่า ดนตรี (Music) ให้เข้าใจกันก่อน ว่าจริงๆแล้วมันมีความหมายอย่างไร

ดนตรี (Music) คืออะไร ?

     คือ ลักษณะของเสียงที่ถูกสร้างขึ้นและได้เรียบรอง ทำนองและโครงสร้างไว้อย่างชัดเจน เพื่อให้เกิดเป็นความไพเราะ สามารถนํามาใช้ประโยชน์ได้ 3 ด้านใหญ่ๆ คือ เพื่อความสุนทรี เพื่อการบําบัดรักษา และเพื่อการศึกษา ดนตรี มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงของร่างกาย จิตใจ และการทํางานของสมองในหลายๆ ด้าน

ความหมายของ ดนตรีบําบัด (Music Therapy) คืออะไร ?

     คือ ศาสตร์ชนิดนึง ที่นำดนตรีหรือองประกอบอื่นๆของดนตรี ไม่ว่าจะเป็น ทำนองเพลง จังหวะหรือลีลา ระดับเสียง ความดัง และการประสานเสียงเป็นต้น นำมาประยุกต์ใช้ด้านการแพทย์ เพื่อปรับเปลี่ยน พัฒนา และคงรักษาไว้ซึ่งสุขภาวะของร่างกาย จิตใจ อารมณ์ สังคม โดย นักดนตรีบําบัด เป็นผู้ดําเนินการไปสู่เป้าหมายที่ตั้งไว้ ผ่านทางกิจกรรมทางดนตรีต่างๆ อย่าง มีรูปแบบโครงสร้างที่ชัดเจน มีหลักเกณฑ์ และระเบียบวิธีทางวิทยาศาสตร์ เป้าหมายของดนตรีบําบัดไม่ได้เน้นที่ทักษะทางดนตรี

องค์ประกอบต่างๆ ของดนตรี ก็มีประโยชน์และหน้าที่แตกต่างกัน

  • ทํานองเพลง (Melody) : จะช่วยในการระบายความรู้สึกส่วนลึกของจิตใจ ลดความวิตกกังวล
    สามารถทําให้เกิดจินตนาการและความริเริ่ม สร้างสรรค์
  • จังหวะหรือลีลา (Rhythm) : ช่วยสร้างเสริมสมาธิ (Concentration) และช่วยในการผ่อนคลาย (Relax)
  • ระดับเสียง (Pitch) : เสียงในระดับตํ่า และระดับสูงปานกลาง จะช่วยให้เกิดความรู้สึกสงบ
  • ความดัง (Volume/ Intensity) : พบว่าเสียงที่เบานุ่มจะทําให้เกิดความสงบสุข สบายใจ ในขณะที่เสียงดังทําให้เกิดการเกร็ง กระตุกของกล้ามเนื้ อได้ ความดังที่เหมาะสมจะช่วยสร้างระเบียบใน การควบคุมตนเองได้ดี มีความสงบ และเกิดสมาธิ
  • การประสานเสียง (Harmony) : ช่วยในการวัดระดับอารมณ์ความรู้สึกได้โดยดูจากปฏิกิริยาที่ แสดงออกมาเมื่อฟังเสียงประสานต่างๆ จากบทเพลง

ดนตรีบำบัด1

     ประโยชน์ของดนตรีเราสามารถนำมาประยุกต์ใช้ได้ใน หลายรูปแบบ เช่น ด้านการศึกษา ด้านการแพทย์ มีลักษณะเด่นเฉพาะตัวหลายด้าน ทําให้สามารถประยุกต์ใช้ได้ในทุกระดับอายุ และหลากหลายปัญหา ลักษณะเด่น อย่างเช่น

  • กระตุ้นและส่งเสริมพัฒนาการ
  • กระตุ้นการทํางานของสมองได้หลายส่วน
  • ช่วยพัฒนาอารมณ์ และจิตใจ
  • เสริมสร้างทักษะทางสังคม และการสื่อสาร
  • พัฒนาทักษะการสื่อสารและการใช้ภาษา (Communication and Language Skill)
  • พัฒนาทักษะการเคลื่อนไหว (Motor Skill)
  • ลดความตึงตัวของกล้ามเนื้ อ (Muscle Tension)
  • ลดอาการเจ็บปวดจากสาเหตุต่างๆ (Pain Management)
  • ปรับลดพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม (Behavior Modification)
  • ปรับสภาพจิตใจให้อยู่ในสภาวะสมดุล มีมุมมองในเชิงบวก
  • ผ่อนคลายความตึงเครียด ลดความวิตกกังวล (Anxiety/ Stress Management)
  • เสริมสร้างและพัฒนาทักษะการเรียนรู้ และความจํา (Cognitive Skill)
  • กระตุ้นประสาทสัมผัสการรับรู้ (Perception)
  • เสริมสร้างสมาธิ (Attention Span)
  • พัฒนาทักษะสังคม (Social Skill)

     ก่อนการรักษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญจะต้องทำการประเมินผู้ป่วยแต่ละคน เพื่อทำการวางแผนการบําบัดรายบุคคล โดยแพทย์จะต้องทำการศึกษาข้อมูลประวัติส่วนตัว และประวัติทางการแพทย์ ประเมินปัญหาและเป้าหมายที่ต้องการบําบัด ประเมินสุขภาวะทางร่างกาย จิตใจ อารมณ์ สังคม และทักษะการคิด แล้วจึงค่อยวางแผนการบําบัดรักษา

     สุดท้ายนี้ผู้เชี่ยวชาญจะเน้นในการรักษาด้าน พัฒนาการทางร่างกาย จิตใจ อารมณ์ สังคม และขึ้นอยู่กับความจําเป็นของและสภาพปัญหา จะต้องมีการวางแผนการบําบัดรายบุคคล แต่ละบุคคลที่มาเข้ารับการรักษาบําบัดด้วยดนตรี

 

บทความก่อนหน้านี้ : เสียงดนตรี เสริมพัฒนาการของเด็ก

Related Post

7 ประโยชน์จากดนตรีบำบัดความเครียด7 ประโยชน์จากดนตรีบำบัดความเครียด



7 ประโยชน์จากดนตรีบำบัดความเครียด Music Therapy หรือดนตรีบำบัด ที่ถูกนำมาใช้เพื่อรักษาผู้ป่วย หรือพัฒนาศักยภาพด้านร่างกาย จิตใจ ความคิด และทักษะทางสังคม ถือเป็นหนึ่งในกิจกรรมที่ช่วยให้คนที่ต้องการยกระดับคุณภาพจิตใจให้ดีขึ้น สามารถพัฒนาคุณภาพชีวิตให้กับผู้ที่อยากเพิ่มพูนศักยภาพของตนเอง ซึ่งแตกต่างจากการรักษาโรค เพราะดนตรีบำบัดไม่สามารถรักษาคนป่วยให้หายจากโรคได้ เพียงแต่ดนตรีจะช่วยให้คนที่ได้ฟังหรือคนที่รับการบำบัดอยู่มีอารมณ์ร่วม เกิดสัมพันธภาพในการบำบัดที่ร่วมไปกับดนตรีที่ฟังอยู่ หลายครั้งที่เรามักจะได้ยินว่าดนตรีเปรียบเสมือนภาษากลางที่ช่วยทำหน้าที่สื่อสารถ่ายทอดอารมณ์ ความรู้สึกของทุกคนไม่ว่าจะเป็นคนเล่นดนตรี คนแต่งเพลง คนร้อง หรือคนฟังทุกคนสามารถเชื่อมโยงกันได้หมดจากดนตรี ทำความรู้จักการใช้ “ดนตรีบำบัด” ดนตรีบำบัดได้รับความนิยมมาเป็นระยะเวลานาน ในทางการแพทย์ดนตรีบำบัดถูกนำมาใช้เป็นระยะเวลานานแล้ว โดยมีความเชื่อกันว่าดนตรีจะช่วยให้คนฟังผ่อนคลายจากอาการเจ็บป่วย และจากความกังวล หรือลดความเครียด นอกจากนี้ ยังมีงานวิจัยที่ศึกษาในเรื่องของการฟังดนตรีบำบัดของผู้ป่วยก่อนที่จะเข้ารับการผ่าตัดว่าช่วยลดความเครียดและความกังวลได้

ดนตรีบำบัดผู้ป่วยมะเร็งดนตรีบำบัดผู้ป่วยมะเร็ง



การรักษาแบบ alternative medicine หรือการแพทย์ทางเลือก เป็นวิธีการรักษาแบบอิสระที่ใช้ได้กว้างขวางร่วมกับการรักษาทางการแพทย์ เพื่อให้ผู้ดูแลพยาบาลผู้ป่วยได้มีส่วนช่วยบรรเทาความเจ็บปวดจากภาวะต่างๆ โดยเฉพาะผู้ป่วยโรคมะเร็ง ด้วยวิธีการเบี่ยงเบนความสนใจ ช่วยลดการกระตุ้นที่ทำให้เกิดความเจ็บปวด ส่งเสริมการผ่อนคลายทางร่างกาย และทำให้เกิดความสุข ความงดงามทางจิตใจ ด้วยวิธีการ ผสมผสานแบบธรรมชาติ อาทิเช่น 1. Muscle relaxation technique 2. Rhythmic breathing 3. Massage and touch therapy 4. Position and